Vergi Hukukunun Kamu Hukuku İçindeki Yeri, Konusu

KPSS A hazırlığı yürüten arkadaşlar için yeni bir ders ile birlikteyiz. Yeni yazı dizimizde Maliye Dersinin Vergi Hukuku bölümünden bahsetmek istiyoruz. Bu dersimiz vergi hukukunun kamu hukuku içindeki yeri olacaktır.





Hukuku, toplum hâlinde yaşayan kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen ve yaptırımlarla desteklenmiş olan kurallar bütünü olarak tanımlayabiliriz. Hukuk, özel hukuk ve kamu hukuku olmak üzere iki ana dala ayrılmaktadır.





Özel hukuk, tarafların eşit durumda bulunduğu; kamu hukuku ise devletin egemenlik gücünden kaynaklanan ilişkileri düzenlemektedir. Vergi hukuku bir yanda devletin (veya diğer kamu kuruluşlarının) diğer yanda kişilerin yer aldığı vergi ilişkisini incele­mektedir. Bu ilişkinin temelinde devletin egemenlik gücünden kaynaklanan bir vergilendirme yetkisi yatmaktadır. Bu nedenle vergi hukuku, kamu hukuku dalına girmektedir.


Vergi hukukunun konusuna; vergi, resim, harç, fon gibi isimlerle anılan çeşitli kamu gelirlerinin tarh- tahakkuk - tahsili, vergi suçları ve cezaları, vergilendirme sürecinde çıkan uyuşmazlıkların çözümü gibi konular girmektedir. Bu konularla ilgili yasal düzenlemeler; başta Vergi Usul Kanunu olmak üzere 6183 sayılı Kanun ile 2575, 2576 ve 2577 sayılı yargıya ve yargılamaya ilişkin kanunlarda düzenlenmiştir.






Bu yazımızda Maliye dersi Vergi Hukuku bölümünün ilk konusu olan "Vergi Hukukunun Kamu Hukuku İçindeki Yeri ve Konusu"ndan bahsettik. İlerleyen yazılarımızda Vergi Hukukunu sizlere anlatmaya devam edeceğim.

Vergi Hukukunun Dalları

Bir önceki yazımızda Vergi Hukukunun Kamu Hukukundaki Yerinden bahsetmiştik. Bu yazımızda ise Vergi Hukukunun dallarından bahsetmek istiyorum.





Vergi hukuku kendi içinde vergi ceza hukuku, vergi icra hukuku, vergi yargılama hukuku, uluslararası vergi hukuku ve vergi usul hukuku şeklinde çeşitli dallara ayrılmaktadır.





Vergi ceza hukuku, mükelleflerin yükümlülüklerini yerine getirmemeleri durumunda karşılaşacakları yaptırımları düzenlemektedir. Cezalarla ilgili düzen­lemeler Vergi Usul Kanunu içinde yer almaktadır.




Vergi icra hukuku, devletin vergi alacağının güvence altına alınmasını ve ödenmemesi durumunda uygu­lanacak önlemleri düzenlemekte olup bu konuyla il­gili düzenlemeler 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'da yapılmıştır.




Vergi yargılama hukuku, mükellef ile vergi idaresi arasında çıkabilecek uyuşmazlıkların yargı yoluyla çözümüne ilişkin yöntemleri düzenlemektedir. İdari Yargılama Usulü Kanunu ve Danıştay Kanunu, vergi yargılama hukukunun temel kaynaklarıdır.




Uluslararası vergi hukuku, verginin uluslararası bo­yutunu, birden fazla ülke arasında ortaya çıkabile­cek çifte vergilendirme sorununun çözüm yollarını incelemektedir.




Vergilendirme teknik ve usullerini ise vergi usul hu­kuku düzenlemekte olup vergi ilişkilerinden doğan hak, yetki ve görevlerin gerçekleştirilme ve kullanıl­ma şekillerini gösteren kuralları kapsamaktadır. Ver­gi usul hukukunun konularıyla ilgili yasal düzenle­meler Vergi Usul Kanunu'nda yer almaktadır.






Bu yazımızda sizlere Vergi Hukunun Dallarını anlatmaya çalıştım. Söz konusu yazılarımızı takip ederek KPSS A sınavına benimle hazırlanmaya devam edin. Bıkmadan usanmadan ders notlarını derlemeye devam ediyorum. Bir sonraki konum "Vergi Hukukunun Tanımı" olacaktır.

Vergi Hukuku Nedir ?

KPSS A sınavına hazırlık sürecinde ders notlarımı sizler ile paylaşmaya devam ediyorum. Vergi Hukuku nedir? Bu yazımızda bu konuyu analiz edeceğim.



Vergi hukukunu vergi ilişkisinden doğan hak ve ödevler ile bu hak ve ödevlere uygun hareket edilmemesi durumunda ortaya çıkabilecek ceza ve uyuşmazlık konularını inceleyen hukuk dalı şeklinde tanımlayabiliriz.



Vergi hukukunun kaynaklarını yasama, yürütme, yargı organından doğan kaynaklar ile diğer kaynaklar olmak üzere dört gruba ayırabiliriz. Bu kaynaklar­dan bir kısmı bağlayıcı, bir kısmı ise yardımcı (bağ­layıcı olmayan) kaynaklardır.



Bağlayıcı kaynaklar, verginin konusunu, mükellefini, oranını etkileyen; vergi idaresinin, vergi mükellefinin ve vergi mahkemelerinin uymak zorunda olduğu kaynaklardır. Anayasa, kanunlar, uluslararası an­laşmalar, kanun hükmünde kararnameler, Bakan­lar Kurulu kararları, tüzükler, yönetmelikler, yeni hükümler içeren genel tebliğler, Anayasa Mah­kemesi kararları ve Danıştay içtihadı birleştirme kararları bağlayıcı kaynak özelliğini taşımaktadırlar.


Bağlayıcı olmayan kaynaklar ise verginin aslını değiştirmeyen, verginin matrah ve oranını etkilemeyen, yalnızca mevcut düzenlemelerin açıklama­sı niteliğinde olan kaynaklardır. Vergi kanunlarının açıklamaları hükmündedir. Bu yüzden bu kaynak­ların ilgililer açısından bağlayıcılığı yoktur. Bunlara örnek olarak vergi kanunlarını açıklayıcı özellik ta­şıyan genel tebliğler, muktezalar, bazı yargı karar­ları başlığı altında incelenen mahkeme kararları ve doktrin sayılabilir. Genelgeler ve genel yazılar ise vergi idaresi açısından bağlayıcı olmasına rağmen mükellef ve hâkimler açısından bağlayıcı özellik ta­şımamaktadır.






Beni takip ederek sınava hazırlanmaya devam edin. İyi hazırlıklar dilerim.